«Χτες βράδυ μια είδηση ακατανόητη μας ήρθε. Μια είδηση ασύλληπτη. Ο
Γέρο-Παλαμάς πέθανε. Είχαμε ξεχάσει πως ήταν θνητός» – γράφει στο
προσωπικό της ημερολόγιο η Ιωάννα Τσάτσου...Γεννημένος στην Πάτρα το
1859, ο Κωστής Παλαμάς αποτέλεσε, έως και τον θάνατό του, 84 χρόνια
αργότερα, κεντρική φυσιογνωμία της πνευματικής ζωής της Ελλάδας. Ποιητής
και πεζογράφος, κριτικός και αρθρογράφος, σθεναρός υπέρμαχος της
δημοτικής, υπήρξε –κατά τον Γεώργιο Σεφέρη– «το σημείο όπου λύεται, και
ξεσπά, και
βρίσκει την κάθαρσή του ένα υπόκωφο δράμα που
παίζεται δυο χιλιάδες χρόνια για τον ελληνισμό». Ηγετική μορφή της
γενιάς του 1880, που παρήγαγε πλούσιο ποιητικό έργο και ανανέωσε τη
λογοτεχνία μετά τα χρόνια του ρομαντισμού, υποστηρικτής του Χαρίλαου
Τρικούπη και της ιδέας της αστικής ανόρθωσης, ο Παλαμάς ανέπτυξε, με τη
συνολική παρουσία και δράση του, μια έντονη προβληματική γύρω από τις
έννοιες της πατρίδας και του πατριωτισμού, του «ευγενέστερου –σύμφωνα με
τον ίδιο– των αισθημάτων». Θιασώτης της εθνικής συσπείρωσης και
αναγέννησης, προσέφερε μια νέα ανάγνωση στην ιστορία των βυζαντινών
χρόνων και εξέφρασε, με το πλούσιο έργο του, την πίστη στην ψυχή του
Εθνους.