ΓΙΑΤΙ ΛΕΜΕ -Του μπήκαν ψύλλοι στ' αυτιά και του έψησε το ψάρι στα χείλη;

Η φράση «του μπήκαν ψύλλοι στ' αφτιά», που χρησιμοποιείται για κάποιον που άρχισε να έχει υποψίες για κάτι και η φράση «του έψησε το ψάρι στα χείλη», που λέγεται για κάποιον που ταλαιπωρήθηκε πολύ για κάποια υπόθεση ή από κάποια σχέση, έχουν τις ρίζες τους στο Βυζάντιο.

Οι Βυζαντινοί κατά περιόδους έθεταν πολύ αυστηρούς κανόνες, ακόμα και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων και για τους παραβάτες, υπήρχαν πολλές και «ευφάνταστες» τιμωρίες.
Η τιμωρία του ωτακουστή
Ο αυτοκράτορας Ιουλιανός εξοργιζόταν όταν συνελάμβανε κάποιον να κρυφακούει, δηλαδή να κατασκοπεύει ή απλά να ακούει με στόχο το κουτσομπολιό. Λέγεται ότι ήταν τόσο αυστηρός με αυτό το θέμα, που ήταν σε θέση να συγχωρήσει ακόμα και έναν προδότη, αλλά έναν ωτακουστή, ποτέ! Ο Ιουλιανός έφτασε στο σημείο να συντάξει νόμο, σύμφωνα με τον οποίο όποιος κρυφάκουγε θα έβρισκε φριχτό θάνατο. Η Σύγκλητος όμως, που έπρεπε να δώσει την έγκρισή της για τη θέσπιση του νόμου, τον θεώρησε πολύ αυστηρό και το απέρριψε.
Σύμφωνα με τα μέλη της Συγκλήτου, το να κρυφακούει κανείς ήταν μεν παράπτωμα, αλλά συνέβαινε λόγω της φυσικής ανθρώπινης περιέργειας και άρα δεν ήταν τόσο σοβαρό ώστε να τιμωρείται με θάνατο. Μάλιστα, οι Συγκλητικοί όχι μόνο δεν «πέρασαν» το νόμο του Ιουλιανού, αλλά κατάργησαν και τον υπάρχοντα, σύμφωνα με τον οποίο οι ωτακουστές τιμωρούνταν με καυτό λάδι, που το έριχναν μέσα στο αφτί. Η τιμωρία που τελικά επιβλήθηκε, στην αρχή φάνηκε αστεία στον αυτοκράτορα, αλλά όταν τέθηκε σε εφαρμογή, αποδείχτηκε αρκετά επίπονη. Το καυτό λάδι, αντικαταστάθηκε από ψύλλους. Έβαζαν δηλαδή μέσα στο αφτί εκείνου που είχε κρυφακούσει, ζωντανούς ψύλλους, με αποτέλεσμα ο τιμωρημένος να φτάνει ακόμα και στα όρια της τρέλας. Δεν είναι γνωστό πώς άλλαξε η χρήση της φράσης από τότε μέχρι σήμερα. Πιθανόν να είναι μια παρανόηση της αληθινής ιστορίας, όπως γίνεται με τη φράση «εξ απαλών ονύχων», που ορισμένοι θεωρούν ότι σημαίνει «μόλις που ακούμπησε», ενώ το ακριβές νόημα είναι: «από την παιδική ηλικία». Τότε, δηλαδή, που τα νύχια είναι απαλά!
Οι αδίστακτοι μοναχοί

H ΕΛΛΗΚΗ ΛΑΪΚΗ ΣΟΦΙΑ

 
Ελεύθερη μετάφραση Ρίκη Ματαλλιωτάκη
Απού θέλει ν΄ αγαπήσει πρέπει να κακοπαθήσει..(Ο έρωτας όχι μόνο δεν χαρίζεται αλλά αντίθετα για να στερεωθεί χρειάζονται δοκιμασίες εκατέρωθεν..)

2. Άνθρωπος που ΄ναι αχόρταγος ποτέ ντου δεν χορταίνει.( Η απληστία και η πλεονεξία είναι οι πιο σίγουροι οδηγοί για την κόλαση μιας ταραγμένης ψυχής..)
3. Άμα δεν κατές να φάνεις τα μασούρια ήντα τα βάνεις;( Ουδείς μπορεί να είναι γνώστης των πάντων οπότε καλύτερα μπρος την άγνοια να λείπουν οι εξυπνάδες και να γυρεύεις τη.. δουλειά σου..)
4. Ανέ βρέξει ο τρυγητής χαράς στον τυροκόμο..(Δυστυχώς ότι είναι φάρμακο για τον ένα αυτόματα μετατρέπεται σε φαρμάκι για τον άλλο. Νόμοι της φύσεως είναι αυτοί κι αν μπορείς βάλε τα μαζί τους..)
5.Αλεπού που κοιμάται όρνιθες δεν πιάνει.(Μέγα προσόν η εξυπνάδα, εξουδετερώνει τα πάντα..)
6. Ανάθεμα την αντρειά που πονηριά δεν έχει..( Προφανώς όμως ο άνθρωπος μάλλον που πρέπει να τα συμπληρώνει όλα. Κι ο Οδυσσέας στο κάτω κάτω για την πονηριά του έγινε γνωστός μα και στη Τροία μέσα από το πονηρό κόλπο του Δούρειου ίππου μπήκαν οι αρχαίοι υμών πρόγονοι ..)
7. Μωρέ που ξανακούστηκε χοίρου τριχιά μετάξι και του κακόσειρου παιδί να ΄χει αθρωπιά και τάξη..( Ότι σπείρεις θα θερίσεις διαφορετικά υπάρχει και η γονιμοποίηση με κλωνωποιημένες μεθόδους.. Κι εν πάση περιπτώσει η πιο μεγάλη διδαχή για ένα παιδί που μεγαλώνει είναι όχι αυτή που βγαίνει από το στόμα αλλά αυτή που βλέπει το ίδιο με τα δικά του μάτια στο σπίτι του..)
8. Απόνταν ήκαμε η γουρούνα γουρούνια δεν εχόρτασε χουμά..(Γεγονός αφού μάνα είναι μόνο μία!! Και τελικά είχε δίκιο εκείνος που έβγαλε την άλλη ρύση που λέει πως η «μάνα πονεί στην καρδιά κι ο πατέρας στη φτέρνα.. )9. Άλλη του τάξανε κι άλλη του κάτσανε..(Κακός σύμβουλος η ευπιστία, δεν γνωρίζεις ποτέ σε τι δαιδαλώδη μονοπάτια μπορεί να σε οδηγήσει. Μέχρι κι έως του σημείου άλλη γυναίκα να δεις και μ΄ άλλη να κοιμηθείς.

Ήθη και έθιμα του Δεκαπενταύγουστου

Η Κοίμηση της Θεοτόκου αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της χριστιανοσύνης και στην Ελλάδα γιορτάζεται από τη μία άκρη ως την άλλη με ιδιαίτερη λαμπρότητα και ευλάβεια.

Αυτή η ιδιαίτερη λατρεία που έχει ο ελληνικός λαός για την Παναγία φαίνεται και από τα εκατοντάδες προσωνύμια που της έχουν αποδώσει, αλλά και από τα αναρίθμητα προσκυνήματα ανά την επικράτεια.
Κάθε χρόνο το επίκεντρο των εορταστικών εκδηλώσεων βρίσκεται στην Παναγία της Τήνου, όπου έχει και εθνικό χαρακτήρα, αφού εκτός από την Παναγία τιμάται και η μνήμη αυτών που χάθηκαν κατά τον τορπιλισμό του πολεμικού πλοίου «Έλλη» από τους Ιταλούς. Ήθη και έθιμα αιώνων, όμως αναβιώνουν το Δεκαπενταύγουστο σε κάθε γωνιά της χώρας με πιο γνωστά τα εξής:
Ξακουστά σε ολόκληρη την Ελλάδα είναι τα πανηγύρια της Παναγίας που γίνονται τον Δεκαπενταύγουστο στα Ζαγοροχώρια. Σε χωριά όπως η Βίτσα και το Τσεπέλοβο, οι εκδηλώσεις στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου είναι τριήμερες και προσφέρουν την ευκαιρία για ατελείωτο γλέντι με παραδοσιακούς ηπειρώτικους χορούς.
Κι ενώ οι δύο πρώτες ημέρες το γλέντι είναι ανοιχτό για όλους, την τρίτη και τελευταία ημέρα της χαράς και του κεφιού, τον πρώτο λόγο έχουν οι ντόπιοι, με τοπικούς σκοπούς και ηπειρώτικους χορούς.

Ιωάννινα (Παλαιόπυργος Πωγωνίου) – Κοίμηση της Θεοτόκου
Στον Παλαιόπυργο, το πανηγύρι οργανώνει Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού. Το μεσημέρι, μετά το φαγητό, το οποίο γίνεται στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας, ακολουθούν τα «ντολιά», ένα έθιμο το οποίο γίνονταν και παλιά και συνεχίζεται και σήμερα.
Κατά το έθιμο η εντολή ντολή -ντολιά δίνεται από τον «ντολή πασά» που ορίζεται κάποιος από τους μεγαλύτερους, και παίρνοντας το ποτήρι του με το κρασί θα το τσουγκρίσει με έναν παρευρισκόμενο (κάποιο ξένο καλεσμένο, τον παπά κ.α.). Θα πιεί τρία ποτήρια ή τρείς φορές και θα τα αφιερώσει κάθε φορά και σε διάφορους ζητώντας από τους οργανοπαίκτες να παίξουν ένα τραγούδι.
Ύστερα οι υπόλοιποι με την σειρά που ορίζει ο «ντολή πασάς» αφιερώνουν τις ευχές τους όπου θέλει ο καθένας ζητώντας και από ένα τραγούδι. Ένας και από τους σκοπούς αυτού του εθίμου ήταν να διαλύονται και οι μικροπαρεξηγήσεις που είχαν δημιουργηθεί και να υπά

ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΕΘΙΜΑ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

Από τον Φαίδων Κουκουλέ

Πασχαλινά Βυζαντινά Έθιμα

Μία των αρχαιοτέρων και μεγαλυτέρων Χριστιανικών εορτών είναι αναμφιβόλως η της Λαμπράς Κυριακής. Δεν θα αγνοούν, ίσως, τινές των αναγνωστών μου ότι η εορτή αύτη του Πάσχα κατά τους παλαιοτέρους Χριστιανικούς αιώνας δεν εωρτάζετο κατά την αυτήν χρονικήν περίοδον υπό των κατά τόπους Χριστιανών. Κατά τον βιογράφον Κωνσταντίνου του Μεγάλου, οι προ του βασιλέως τούτου Χριστιανοί άλλοτε ετέλουν το Πάσχα μετά των Ιουδαίων, άλλοτε κατά την 25ην Μαρτίου, άλλοτε κατά το θέρος και άλλοτε κατά τον χειμώνα. Την ανωμαλίαν ταύτην ήρεν ο άγιος Βασιλεύς θεσπίσας πρώτον να μη εορτάζεται το Πάσχα μετά των Ιουδαίων, και δεύτερον ορίσας διά της εν Νικαία Συνόδου, ίνα εορτάζεται τούτο την πρώτην Κυριακήν μετά την πανσέληνον την επομένην της εαρινής ισημερίας, ότε αύτη τύχη.
Περί του μη συνεορτασμού του Πάσχα μετά των Ιουδαίων, όστις, αρχήν λαβών εκ του μετ' αυτών συνεορτασμού των εξ Ιουδαίων Χριστιανών, θα εξηκολούθησε τουλάχιστον μέχρι του τετάρτου μετά Χριστόν αιώνος, έχομεν απαγορευτικούς κανόνας της τε εν Αντιοχεία Συνόδου ως και των διαταγών των αγίων Αποστόλων, αίτινες αφορίζουσι τους παρακούοντας λαϊκούς, καθαιρούσι δε τους κληρικούς.

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΕΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ( B ΜΕΡΟΣ )

-ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ:

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΕΠΟΧΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α Ανήκε στην Ευφροσύνη Σκούφου- Κορομηλά. Καθιερώθηκε από τη βασίλισσα Όλγα για τις Κυρίες της Αυλής, και αποτελεί συνδυασμό στοιχείων της παραδοσιακής φορεσιάς της Αττικής και σύγχρονων ευρωπαϊκών ενδυμάτων. Αρ. κατ. 10247

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΕΠΟΧΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α Ανήκε στην Ευφροσύνη Σκούφου- Κορομηλά. Καθιερώθηκε από τη βασίλισσα Όλγα για τις Κυρίες της Αυλής, και αποτελεί συνδυασμό στοιχείων της παραδοσιακής φορεσιάς της Αττικής και σύγχρονων ευρωπαϊκών ενδυμάτων. Αρ. κατ. 10247

Ενδυμασία τύπου "Αμαλίας"
Ανήκε στην Κονδύλω Γ. Κουντουριώτη, σύζυγο του Αθανασίου Μιαούλη, υπασπιστή του βασιλέως Όθωνα και πρωθυπουργού της Ελλάδος. Αρ. κατ. 2708

Ενδυμασία τύπου "Αμαλίας"

Ανήκε στην Κονδύλω Γ. Κουντουριώτη, σύζυγο του Αθανασίου Μιαούλη, υπασπιστή του βασιλέως Όθωνα και πρωθυπουργού της Ελλάδος. Αρ. κατ. 2708

Παραδοσιακή Ανδρική Ενδυμασία
Ανήκε στον Γενναίο Θ. Κολοκοτρώνη, αγωνιστή του 1821, υπασπιστή του βασιλέως Όθωνος και πρωθυπουργού. Αρ. κατ. 2518

Παραδοσιακή Ανδρική Ενδυμασία

Ανήκε στον Γενναίο Θ. Κολοκοτρώνη, αγωνιστή του 1821, υπασπιστή του βασιλέως Όθωνος και πρωθυπουργού. Αρ. κατ. 2518 

-ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΤΥΠΟΥ ΑΜΑΛΙΑΣ Ανήκε στην Θεοφάνη Χατζοπούλου, το γένος Σταϊκου. Αυτος ο τύπος ενδυμασίας προέκυψε από τον συνδιασμό στοιχείων τοπικών ελληνικών ενδυμασιών και καθιερώθηκε από τη βασίλισσα Αμαλία. Φορέθηκε αρχικά από τις Κυρίες της Αυλής και στη συνέχεια διαδόθηκε σε όλα τα αστικά κέντρα της Ελλάδας

Ο ΑΠΡΙΛΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Ο ΑΠΡΙΛΗΣ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΤΣΑΡΟΥΧΗ

Από το λατινικό aperio =ανοίγω, γιατί τότε ανοίγουν-ανθίζουν τα λουλούδια. Είναι ο 4^ος μήνας του Γρηγοριανού (νέου) και του Ιουλιανού (παλαιού) ημερολόγιου και ο 2^ος του ρωμαϊκού, κοινώς Απρίλης. Ήταν αφιερωμένος στην Αφροδίτη. Θεωρείται ο μήνας της άνοιξης. Τότε οι βοσκοί αφήνουν τα χειμαδιά και ανεβαίνουν στα βουνά. Οι βροχές του θεωρούνται ευεργετικές. Μερικά παρατσούκλια του είναι: Γρίλλης (=γκρινιάρης), Τιναχτοκοφινίδης (τίναζαν τα κοφίνια, δηλ. τέλειωναν οι προμήθειες), Αηγιωργίτης ή Αηγιωργάτης, Λαμπριάτης και Τριανταφυλλάς.

                 ΕΡΓΑΣΙΕΣ:
                 Σπέρνουν ρεβίθια, φασόλια, κεχρί, καλαμπόκι, τεύτλα (από τα οποία παράγεται η ζάχαρη), πατάτες, βαμβάκι και καπνά (ανάλογα βέβαια την περιοχή).
                 Θειαφίζουν τα αμπέλια.
:                Κούρεμα προβάτων

                 ΕΘΙΜΑ-ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ:

Η ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΚΑΙ ... Η ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ

ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ.

 Ταυτισμένη με τα Κούλουμα (ομαδική έξοδος στις εξοχές), το Γαϊτανάκι (το γαϊτανάκι ήταν ένας ειδικός χορός, στον οποίο τα καρναβάλια κινούνταν γύρω από ένα ψηλό κοντάρι, κρατώντας πολύχρωμες ταινίες, δεμένες στην κορυφή του κονταριού, "πλέκοντας" μ΄αυτό τον τρόπο το γαϊτανάκι) και το πέταγμα χαρταετών [τσερκένια (Σμύρνη), ουτσουρμάδες (Κων/πολη), πουλία (Πόντος), πετάκια (Θράκη), αετός- μύλος- ψαλίδα- άστρο-φωτοστέφανο (κυρίως Ελλάδα), φυσούνα (Επτάνησα)] .

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΕΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ( Α ΜΕΡΟΣ )

ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ Β.ΑΤΤΙΚΗ-Η παλαιότερη μορφή γυναικείας γιορτινής φορεσιάς, του 18ου αι. που φορέθηκε στα χωριά της βόρειας Αττικής. Παιδική φορεσιά του ίδιου μορφολογικού τύπου. Αρ. κατ. 2754, 6802

ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ Β.ΑΤΤΙΚΗ-Η παλαιότερη μορφή γυναικείας γιορτινής φορεσιάς, του 18ου αι. που φορέθηκε στα χωριά της βόρειας Αττικής. Παιδική φορεσιά του ίδιου μορφολογικού τύπου. Αρ. κατ. 2754, 6802

ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ-Αρχοντική γυναικεία φορεσιά του 18ου αι. Ανήκε στην οικογένεια Μπενιζέλου.

ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ-Αρχοντική γυναικεία φορεσιά του 18ου αι. Ανήκε στην οικογένεια Μπενιζέλου.

ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΟ-Σπάνια γιορτινή φορεσιά του 18ου αι.

ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΟ-Σπάνια γιορτινή φορεσιά του 18ου αι.  

ΤΟ ΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΒΗΘΛΕΕΜ ΚΑΙ Η ΓΕΝΝΗΣΗ

Η χρονολογία της Γέννησης
Δεν είναι άγνωστο ότι το ισχύον ημερολόγιο είναι λανθασμένο. Ακόμα από τον 16ο αιώνα ο Laurence Suslyga επισήμανε ότι το ημερολόγιο που εισήγαγε το 534 μ.Χ. ο Έλληνας μοναχός Διονύσιος ο Μικρός και το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα, παρουσιάζει σφάλμα 4 τουλάχιστον ετών, έτσι ώστε, ενώ λέμε ότι σήμερα μπαίνουμε στο έτος 2009 μ.Χ., στην πραγματικότητα, αρχίζουμε να διανύουμε το 2013 μ.Χ.
Το λάθος αυτό έγινε ως εξής: Ο Διονύσιος στηρίχθηκε στην πληροφορία του Κλήμη της Αλεξάνδρειας (150-220 μ.Χ.), σύμφωνα με την οποία ο Ιησούς γεννήθηκε το 28ο έτος της αυτοκρατορίας του Οκταβιανού και καθόρισε ότι το έτος αυτό ήταν το 754 από κτίσεως Ρώμης. Αυτό λοιπόν το έτος το ονόμασε 1ο μ.Χ. Το ότι περιέπεσε σε σφάλμα αποδεικνύεται από τα ακόλουθα αναμφισβήτητα ιστορικά και Ευαγγελικά δεδομένα:

Ο ΝΟΕΜΒΡΗΣ ΣΤΗΝ ... ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΜΑΣ

                ΜΑΖΕΜΑ ΕΛΙΑΣ:

Στην Αγιάσο της Λέσβου, στο τέλος της συγκομιδής, γινόταν ολόκληρη γιορτή. Ένας από τους ραβδιστές μπήγει ανάποδα το ραβδί του στη γη και του βάζει φωτιά, πιστεύοντας πως όταν λυγίσει το μακρύ ραβδί, θα λυγίσουν και οι ελιές του χρόνου από το βάρος των καρπών.
                Οι γυναίκες στύβουν τις ελιές, με το μαύρο ζουμί τους, αλείφουν το πρόσωπό τους και χορεύουν γύρω από τη φωτιά, πετώντας τα καλάθια τους με ευχές στο νοικοκύρη, να έχει του χρόνου περισσότερο καρπό και στις ανύπαντρες να παντρευτούν.
                Στις 3/11 Αίνο Θράκης, δεν άφηναν τα παπούτσια τους έξω από το σπίτι, όπως συνηθιζόταν αλλά τα έπαιρναν μέσα, «ίνα μη ιδών αυτά ο αρχιστράτηγος Μιχαήλ, ενθυμηθεί αυτούς και αναλάβει εκ της ζωής»

«Η ιστορία των μαθητικών παρελάσεων»

Γίγαντες του Πότσδαμ

Στις αρχές του 18ου αιώνα, όταν ήταν υπό διαμόρφωση τα εθνικά κράτη, ο βασιλιάς της Πρωσίας Φρειδερίκος Γουλιέλμος ίδρυσε ένα τάγμα παρελάσεων, στο οποίο γίνονταν δεκτοί άνδρες με ελάχιστο ύψος ένα μέτρο και ογδόντα εκατοστά. Οι «Γίγαντες του Πότσδαμ», όπως έμειναν στην Ιστορία, ήταν στην πραγματικότητα ένα τάγμα, το οποίο εξυπηρετούσε την ανάγκη του στρατοκράτη μονάρχη να βλέπει ένστολους να παρελαύνουν με τις φανταχτερές ενδυμασίες τους εντός των ανακτόρων. Η επινόηση αυτή του Φρειδερίκου της Πρωσίας αποθεώθηκε το 19ο αιώνα στη Γερμανία και στις αρχές του 20ου αιώνα καθιερώθηκε και σε άλλα κράτη με τη συμμετοχή στρατιωτικών ή και μαθητικών τμημάτων.

ΛΑΪΚΗ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΑ - ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟ 40

Η Παναγιά μαζί του
Νίκη/Λευτέρια
Γ. Γουναρόπουλος
Λιθογραφία
100x69 εκ.

Εμπρός της Ελλάδος Παιδιά
Κ. Γραμματόπουλος
Λιθογραφία
100x70 εκ.

Έλα να τα πάρης
Κ. Γραμματόπουλος
Λιθογραφία
100x70 εκ.

Ο ΚΑΖΑΜΙΑΣ - ΒΙΒΛΙΟΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΩΦΕΛΙΜΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ

Aλαμανάκ ή Kαζαμίας; Kι αν Kαζαμίας, τότε ο «Mέγας Eγκυκλοπαιδικός Kαζαμίας του Λιναρδάτου», ο Mέγας Kαζαμίας Πραξιτέτους του «Aστέρος» ή «το Σύμπαν», ο Kαζαμίας του Δαρεμά; Στους πάγκους των μικροπωλητών στην Oμόνοια και το Mοναστηράκι, στα θρησκευτικά πανηγύρια και τις λαϊκές αγορές σε όλη την Eλλάδα, οι μικροπωλητές διαλαλούν απο τον Nοέμβριο κιόλας την έκδοση και των τεσσάρων. 

 

Oμως οι αγοραστές ζητούν πάντα έναν. Tο δικό τους Kαζαμία. Aυτόν που έφερνε στο σπίτι ο παπούς τους, η γιαγιά τους, η μητέρα τους. Aυτόν έχουν συνηθίσει να διαβάζουν και αυτόν

«Στα Τρίκαλα στα δυο στενά, σκοτώσανε τον Σακαφλιά».- ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΑΥΤΟΣ Ο ΣΑΚΑΦΛΙΑΣ

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΚΑΦΛΙΑΣ

«Στα Τρίκαλα στα δυο στενά, σκοτώσανε τον Σακαφλιά».
Με το τραγούδι αυτό -τεράστια επιτυχία- του Βασίλη Τσιτσάνη, το οποίο ηχογραφήθηκε το 1939 από την «His Master Voice» Ελλάδος με τον ίδιο τον Τσιτσάνη και τον Στράτο Παγιουμτζή στην εκτέλεση, ο Σακαφλιάς έμελλε να γίνει πασίγνωστος σε όλη την Ελλάδα, ταυτόχρονα όμως να γεννηθεί και ο θρύλος γύρω από αυτόν και τις περιπέτειές του.
Το τραγούδι όμως του Τσιτσάνη, δεν ήταν το πρώτο που αναφέρονταν στον Σακαφλιά. Ήδη κυκλοφορούσαν «αδέσποτα» στιχάκια (εικάζεται, πως ο Τσιτσάνης, απλά έβαλε αυτά τα στιχάκια σε μια σειρά), όπως γράφει και ο Ηλίας Πετρόπουλος στο βιβλίο του «Τα ρεμπέτικα» (από εκεί και η φωτογραφία, η οποία σύμφωνα με τον συγγραφέα, απεικονίζει τον Σακαφλιά). Εκεί καταγράφει ένα τραγούδι, το οποίο -σύμφωνα με τον συγγραφέα- τού το υπαγόρευσε ένας γεροντόμαγκας Μανιάτης κατάδικος, ο Κώστας Αντωνάκος. Παλιό μουρμούρικο της φυλακής, το έλεγαν γύρω στο 1930. Οι στίχοι του όμως δεν διασώζονται ολόκληροι:

«Τον Σακαφλιά σκοτώσανε
κι οι μάγκες μαραζώσανε».
Ο Πετρόπουλος, καταγράφει ένα ακόμα τραγούδι, το οποίο αναφέρεται επίσης στον Σακαφλιά:

«Στα Τρίκαλα μες στη στενή,
βαρέσαν έναν μπελαλή.
Βαρέσανε τον Σακαφλιά
που 'χε ντερβίσικη καρδιά».

Ο ΟΚΤΩΒΡΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

 
Ο δεύτερος μήνας του φθινοπώρου. Έχει 31 ημέρες κι είναι ο πιο κατάλληλος για την καλλιέργεια και τη σπορά των χωραφιών. 

Ο ελληνικός λαός δίνει και τα ονόματα: 

Αϊ-Δημήτρης ή Αϊ-Δημητριάτης, Βροχάρης, Σποριάτης ή Σποριάς ή Σπαρτός, Μπρουμάρης (=ομιχλώδης, σκοτεινός) και Παχνιστής (από την πάχνη που πέφτει στους αγρούς). Τον θεωρεί έναν από τους μήνες κατά τους οποίους πρέπει κανείς να πίνει το κρασί ανέρωτο, γιατί τον συμπεριλαμβάνει στην παροιμία: «Όποιος μήνας έχει ΡΟ, δε θέλει στο κρασί νερό». Κατά το ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο 8^ος μήνας, γι` αυτό κι ονομάστηκε Οκτόμπερ. Ήταν αφιερωμένος στον Άρη και τον παρίσταναν με μορφή κυνηγού, που έχει λαγό στα πόδια του, πουλιά πάνω απ` το κεφάλι του και ένα είδος κάδου κοντά του. Ο μήνας «των χειμαδιών» και ο γυρισμός των παραδοσιακών μαστόρων στις οικογενειακές εστίες.
                ΕΡΓΑΣΙΕΣ:
                Όργωμα & σπορά σιτηρών, κριθαριού & βρώμης.
                Σπορά τριφυλλιού.
                Ολοκλήρωση τρύγου και παραγωγή κρασιού.
                Μάζεμα φθινοπωρινών φρούτων & πατάτας.
                Κάψιμο φυτών, που έδωσαν καρπούς, για να καταστρέψουν τα αυγά των εντόμων.

Ο ΤΡΥΓΟΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ :  ΣΟΦΙΑ ΒΛΑΧΟΥ

Η συλλογή των σταφυλιών στο τόπο μας, ο τρύγος,  γίνεται κατά κύριο λόγο το μήνα Σεπτέμβριο και γι’ αυτό το λόγο στη λαϊκή παράδοση ο μήνας λέγεται και Τρυγητής.
Η λέξη τρύγος προέρχεται από το αρχαιοελληνικό τρύξ (γεν. τρυγός), δηλαδή μούστος που απαντάται και ως ρήμα (τρυγώ). Η προέλευση της λέξης είναι ασαφής και ο Μπαμπινιώτης εικάζει πως πρόκειται για όρο του προελληνικού γλωσσικού υποστρώματος.
Από τον αρχαίο όρο προέρχονται και τα τρυγία (ελληνιστικό)= το κατακάθι από τη ζύμωση του μούστου, τρυγητός (τρύγη στα αρχαία ελληνικά) = συγκομιδή καρπών, τρύγημα, τρύγηση, τρυγικό οξύ, και άλλα. Τόσο το ουσιαστικό όσο και το ρήμα  δηλώνουν γενικότερα τη συγκομιδή,  π.χ. «θα τρυγήσουμε το μέλι» και συχνά λαμβάνουν μεταφορική σημασία: «Ο μαύρος κι άχαρος κισσός, τον πόνο του τρυγώ…»(Ιωάννης Γρυπάρης, Ο κισσός).

ΟΙ ΚΟΥΤΣΑΒΑΚΗΔΕΣ

Οι ξακουστοί νταήδες του Πειραιώς Γκίκας Μενιδιάτης και Βαγγέλης Βετούλης. Κατά πάσα πιθανότητα, αμφότεροι ήσανε αρβανίτες. Εδώ εικονίζονται στην αυλή της φυλακής Σιγκρού το 1933. Και οι δυο τους δε φοράνε ούτε γραβάτα. μήτε κολάρο καθώς το απαιτούσε η κουτσαβάκικη παράδοση.

Ο αρχηγός της αστυνομίας Μπαϊρακτάρης.

 ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Οι Κουτσαβάκηδες κι ο Μπαϊρακτάρης

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Στα τέλη του 19ου αιώνα είχαμε δύο τάξεις του υποκόσμου, που αποτελούνταν από ένοπλους. Οι πρώτοι, οι τραμπούκοι, ήταν κατάλοιπα της πλέον σκοτεινής περιόδου πολιτικής τρομοκρατίας στην πόλη των Αθηνών, της εποχής του Δημ. Βούλγαρη, του περίφημου «Τζουμπέ». Οι δεύτεροι, οι κουτσαβάκηδες απομεινάρια των «ηρωϊκών» χρόνων της ληστοκρατίας.
Οι τραμπούκοι ασκούσαν εκβιασμούς σε βάρος των δημοσίων λειτουργών και όσων είχαν δοσοληψίες με το δημόσιο, όταν το κόμμα τους κυβερνούσε. Οι κουτσαβάκηδες, ή κούτσαβοι παρίσταναν τους γενναίους και παρουσίαζαν συγκεκριμένη κοινωνική συμπεριφορά και ενδυματολογικές συνήθειες: Μαλλιά λιγδωμένα, ακούρευτα, με κρεμασμένες αφέλειες, μαύρη φορεσιά και με το σακάκι φορεμένο μόνο στο ένα μανίκι ώστε να το πετούν αμέσως σε περίπτωση καβγά. Φορούσαν ρεπούμπλικα με διαρκές βαρύ πένθος, χλίψη όπως το αποκαλούσαν, δηλαδή θλίψη, που σήμαινε ότι κάποιος δικός τους είχε χαθεί σε καβγά. Το παντελόνι τους ήταν στενό κάτω και πλούσια ζαρωμένο επάνω στα παππούτσια, επειδή ήταν πολύ μακρύτερο από την κνήμη. Στο χέρι τους κρατούσαν κομπολόϊ και μαγκούρα, και στο ζωνάρι τους έφεραν κάμες και πιστόλες.

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ( 9 ΦΩΤΟ – ΜΕΡΟΣ Γ )

-ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΠΑΛAIΟΤΕΡΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ( 11 ΦΩΤΟ – ΜΕΡΟΣ Β )

-

Άγγελος Θεοδωρόπουλος
Σαντορίνη
Ξυλογραφία
29×21 εκ.
Συλλογή του
Μορφωτικού Ιδρύματος
της Εθνικής Τραπέζης

Στέλιος Μηλιάδης
Σπίτι στη θάλασσα
λάδι σε χαρτόνι
25 x 35 εκ.

Γιάννης Μιγάδης
Πίσω όψις πολυκατοικιών
τέμπερα σε πανί
0,80×1,10 εκ.
Συλλογή Εθνικής Πινακοθήκης

(more…)

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ( 11 ΦΩΤΟ – ΜΕΡΟΣ Β )

-ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΠΑΛΙΑΟΤΕΡΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ( 9 ΦΩΤΟ – ΜΕΡΟΣ Α )

Μαριάννα Ξενάκη
«ΚΑΣΤΟΡΙΑ»
50×70 εκ.
ξυλογραφία

Άγγελος Θεοδωρόπουλος
ΝΑΞΟΣ, (1950)
λάδι σε μουσαμά
62 x 82 cm.

Επαμεινώνδας Θωμόπουλος
Αγροικίες
Λάδι σε μουσαμά
επικολλημένο σε χαρτόνι
28×44 εκ.

• Νίκη Καραγάτση
  Το Παραπόρτι – Άνδρος, (1974)
  Αβγοτέμπερα σε κόντρα πλακέ
  29×57 cm.

• 
  



• Γεώργιος Κοσμαδόπουλος
  Πήλιο
  λάδι σε μουσαμά
  40×40 εκ.

• 
  

(more…)

TO ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΜΕ ΤΑ ΔΕΝΔΡΑ -Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ

 

Προσθήκη λεζάντας

Δεκαεφτά πελώρια δένδρα είναι φυτρωμένα πάνω στη στέγη της,ενώ απ' τα θεμέλιά της αναβλύζουν τα νερά ενός κεφαλαριού. το εκκλησάκι στέκει εκεί δίπλα στα νερά ενός χείμαρρου που διασταυρώνεται με τον ποταμό Χάραδρο και παρότι μικρό σε μέγεθος εντυπωσιάζει κάθε επισκέπτη που προσπαθεί να δικαιολογήσει την ύπαρξη των 17 πανύψηλων δέντρων στην σκεπή του χωρίς ίχνος ρίζας στο κάτω μέρος της στέγης ή το εσωτερικό του ναΐσκου.

Προσθήκη λεζάντας

 

  Η Θεοδώρα, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, γεννημένη από γονείς φτωχούς, είχε ως τόπο κατοικίας της ένα μικρό χωριό κάπου στη Μεσσηνία. Εκεί, ζούσε μαζί με τους γονείς της και τις δύο αδελφές της. Εκείνο τον καιρό, κάπου στον 10ο αιώνα, υπήρχε στη χώρα νόμος του κράτους που ανάγκαζε τα αρσενικά μέλη των οικογενειών, να μπαίνουν στους κόλπους της εκκλησίας και να γίνονται