Η «Γενιά του’30» στην αναζήτηση της ελληνικότητας

---

Το Παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου στο Ναύπλιο διοργανώνει την έκθεση «Η Γενιά του’30 στην αναζήτηση της ελληνικότητας», με στόχο να επισημάνει τις διαφοροποιήσεις της ελληνικής τέχνης τη δεκαετία 1930-1940.

Πορτρέτο κυρίας, Ν. Κοντόπουλος

Αυτή την περίοδο τα προβλήματα γίνονται ανθρωποκεντρικά, αλλάζουν μορφή και οι καλλιτέχνες αναζητούν στην παράδοση, αξίες που γίνονται πρότυπα. Ανακαλύπτουν το συμβολικό κόσμο της βυζαντινής ζωγραφικής και την αφαιρετικότητα των εικόνων της, τη διακοσμητικότητα της λαϊκής τέχνης και τη γεωμετρική υφή των μορφών της καθώς και την αρμονία και ισορροπία της κλασικής τέχνης.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, οι καλλιτέχνες μελετούν το ελληνικό τοπίο, ανακαλύπτουν το Αιγαίο και τα ελληνικά νησιά, αναζητούν στη λιτότητα το απολλώνιο πνεύμα της αρχαίας ελληνικής τέχνης, σπουδάζουν τη βυζαντινή τέχνη και προβάλλουν τη λαϊκή τέχνη. Σε αυτήν την παράδοση ψάχνουν να διατηρήσουν την αυθεντικότητά τους, την «ελληνικότητά τους» συμπαρατάσσοντας ή διαχωρίζοντας στοιχεία από την σύγχρονη ευρωπαϊκή τέχνη.

Βασικό  γνώρισμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας της περιόδου αυτής είναι η κυριαρχία της νόησης πάνω στην αίσθηση, που εκδηλώνεται με ισχυρές σχηματοποιήσεις στη σύνθεση και το σχέδιο, ενώ το χρώμα απομακρύνεται από τη φύση και γίνεται πιο πνευματικό. Το ώριμο έργο του Κωνσταντίνου Παρθένη μαρτυρεί αυτές τις αλλαγές.

Στις αλληγορικές και θρησκευτικές συνθέσεις του συγχωνεύονται επιδράσεις από την Αρχαιότητα, το Βυζάντιο και τα νεότερα ρεύματα. Ο Μικρασιάτης Φώτης Κόντογλου αναζητεί πηγές έμπνευσης αποκλειστικά στο Βυζάντιο και στην ανατολική παράδοση, απορρίπτοντας κάθε επαφή με την δυτική τέχνη. Η προσωπικότητα και οι ιδέες του θα επηρεάσουν πολλούς καλλιτέχνες της Γενιάς του ’30. 

ΣΠΟΥΔΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΘΟΠΟΙΟΙ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΑ ΙΣΩΣ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ

Μορίδης Θόδωρος

Από το 1922 βρίσκόταν συνεχώς στη σκηνή.
Έλαβε μέρος στους θιάσους Ευαγγελίας Παρασκευοπούλου, Εδμόνδου Φύρστ, Ροζαλίας Νίκα, Χριστίνας Καλογερίτου, Νίκου Πλέσσα, Αιμίλιου Βεάκη, Χριστόφορου Νέζερ, Κυβέλης, Μαρίκας Κοτοπούλη, Αργυρόπουλου, Βασίλη Λογοθετίδη, Κατερίνας, Ενωμένων Καλλιτεχνών, Μάνου Κατράκη, Εθνικού Θεάτρου, Δημήτρη Μυράτ, Δημήτρη Χορν, Αλέκου Αλεξανδράκη, Νόνικας Γαληνέα κ.ά.
Σημαντική ήταν και η καριέρα του στον κινηματογράφο σε ρόλους στιβαρών προυχόντων, αριστοκρατών, επιχειρηματιών κ.ά. Το κινηματογραφικό του ντεμπούτο το έκανε το 1948 με την ταινία Χαμένοι Άγγελοι.
Ήταν σύζυγος της επίσης ηθοποιού Τζόλυς Γαρμπή.

Φιλμογραφία (εώς το 1973):

1948 ΧΑΜΕΝΟΙ ΑΓΓΕΛΟΙ
1949 ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΒΡΑΧΟΣ (ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΑΝΤΡΗ)
1950 ΘΥΕΛΛΑ ΣΤΟ ΦΑΡΟ (ΣΦΑΛΜΑ ΜΙΑΣ ΜΗΤΕΡΑΣ, ΤΟ)
1950 ΛΥΠΗΘΕΙΤΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ (ΑΜΑΡΤΗΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ)

ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΕΠΙ ΚΟΛΩΝΩ (1975) Α. Μινωτής

 Ο τυφλός Oιδίποδας φθάνει στην Αθήνα καθοδηγούμενος από την κόρη του Αντιγόνη. Εκεί θα συναντήσει και το γιο του Πολυνείκη που έχει ξεκινήσει την εκστρατεία του με τους Αργείους κατά της Θήβας και του αδελφού του Ετεοκλή, προκειμένου να πάρει το θρόνο. Η μοίρα ακολουθεί την προδιαγεγραμμένη της πορεία και τα δεινά του οίκου του Οιδίποδα δεν έχουν τέλος.

Παίζουν:

Αλέξης Μινωτής, Όλγα Τουρνάκη, Ζώρας Τσάπελης, Μαρία Σκούντζου, Βασίλης Κανάκης, Γκίκας Μπινιάρης, Χρήστος Πάρλας, Στέλιος Βόκοβιτς.

ΕΛΙΑ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΟ ΔΕΝΔΡΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ - ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΙΑ

• "Βάψε ελιά για τη ζωή σου και συκιά για το παιδί σου"
• "Από το θέρο ως τις ελιές δεν απολείπουν οι δουλειές"
• Αν δε σφίξεις την ελιά, δε βγάζει λάδι.
  (Όπως πρέπει να σφίξεις τις ελιές για να βγάλεις το λάδι, έτσι πρέπει να δουλέψεις σκληρά για να αποδώσει η δουλειά σου).
• ’Ακουσες λάδι τρέχα, άκουσες στεφάνι φεύγα.
  (Στο λάδι (βάφτιση) αν πας δεν θα 'χεις έξοδα ενώ στο γάμο οι καλεσμένοι βάζουν χρήματα στο δίσκο ως δώρο για τους νιόπαντρους).
• Όποιος έχει σιτάρι, κρασί και λάδι στο πιθάρι έχει του κόσμου τα καλά και του θεού τη χάρη.
  (Όποιος έχει αυτά τα τρία προϊόντα στο σπίτι του, είναι σαν να έχει απ' όλα, είναι πλούσιος).
• Δεν τρώγεται ούτε με το λάδι ούτε με το ξύδι.